Integrale modellering van leidingsystemen: hoe deel je data zonder je intellectueel eigendom prijs te geven?

“Als ik mijn data deel, geef ik mijn concurrent toch een kijkje in mijn keuken?”

Het is een vraag die regelmatig terugkomt tijdens de bijeenkomsten van Digitaal Samenwerken. Ook tijdens de recente verdiepingssessie over de use case ‘Integrale modellering van leidingsystemen’ in juni stond deze vraag centraal.

De bijeenkomst bracht ontwerpers, softwareleveranciers en scheepsbouwers samen om een gezamenlijke uitdaging te bespreken: hoe kunnen organisaties efficiënter samenwerken door data digitaal uit te wisselen, zonder de controle over hun eigen informatie te verliezen?

Eén schip, veel partijen
Bij het ontwerpen en bouwen van een schip werken tientallen organisaties samen. Ontwerpbureaus, leveranciers, softwarebedrijven, werven en classificatiebureaus gebruiken allemaal hun eigen systemen en modellen.

In de praktijk betekent dit dat gegevens regelmatig opnieuw worden ingevoerd, vertaald of handmatig gecontroleerd. Dat kost tijd en vergroot de kans op fouten.

De deelnemers aan de verdiepingssessie concludeerden dat het probleem meestal niet is dat er te weinig data beschikbaar is, maar dat organisaties niet op een gestandaardiseerde manier precies die informatie kunnen delen die een andere partij nodig heeft.

Niet méér delen dan nodig
Een belangrijk onderwerp tijdens de sessie was de bescherming van intellectueel eigendom. Ellen Loeven, naval architect bij Conoship International lichtte toe hoe dit in de praktijk werkt: “Wij maken het ontwerp en de stabiliteitsberekeningen. Voor die berekeningen gebruiken we alle beschikbare data. De resultaten worden verwerkt in een stabiliteitsboek dat naar de werf en het klassenbureau gaat. Alleen het klassenbureau ontvangt ons onderliggende rekenmodel om de berekeningen te kunnen beoordelen. Zo houden we controle over ons intellectueel eigendom.”

Dit voorbeeld laat zien dat digitaal samenwerken niet betekent dat organisaties al hun data beschikbaar stellen. Integendeel: het gaat juist om het gecontroleerd beschikbaar stellen van precies die gegevens die een andere partij nodig heeft – niet meer en niet minder.

Vertrouwen organiseren
Daarvoor zijn heldere afspraken nodig.

Binnen Digitaal Samenwerken wordt gewerkt aan een afsprakenstelsel waarin wordt vastgelegd hoe organisaties veilig gegevens kunnen uitwisselen. Denk aan afspraken over standaarden, rechten, governance en toegang tot data.

Het doel is dat bedrijven niet telkens opnieuw technische, juridische en organisatorische afspraken hoeven te maken voordat zij kunnen samenwerken.

Vertrouwen wordt daarmee niet achteraf opgebouwd, maar vooraf georganiseerd.

De volgende stap
De use case ‘Integrale modellering van leidingsystemen’  laat zien dat de grootste uitdaging niet zozeer technisch is. De benodigde technologie bestaat grotendeels al. De echte opgave is om sectorbreed afspraken te maken over hoe data veilig, betrouwbaar en gecontroleerd kan worden gedeeld.

Juist daarom organiseert Digitaal Samenwerken verdiepingssessies rondom concrete use cases. Ze brengen organisaties uit de keten bij elkaar om praktijkervaringen te delen, gezamenlijke vraagstukken te identificeren en stap voor stap te werken aan een sectorbreed afsprakenstelsel dat digitaal samenwerken mogelijk maakt.